Kıyamet Sığınağı: Svalbard Küresel Tohum Deposu

Norveç’in Longyearbyen bölgesinde su seviyesinin 130 metre altında, insanoğlunun kıyamet günü senaryosu için 2008 yılından beri hazırlık yapan bir sığınak bulunuyor. Adeta bilimkurgu filmlerinden çıkmış gibi görünen aslında çok önemli bir amaca hizmet ediyor. 1984 yılında Norveç’in tohumlarını muhafaza ederek başlanılan proje, daha sonra boş bir kömür madenine taşınarak uluslararası hale gelmiş.

Küresel Tohum Kasası

Her ne kadar ilgi çekici bir konsept olsa da, malesef Svalbard Küresel Tohum Deposu ziyaretçilere açık değil. Firmanın tek amacı, dünyanın çeşitli bölgelerinden getirilen bitki tohumlarını soğuk ve güvenli bir kasada saklamak. Kasa derken, kişisel veya banka kasaları tarzında diyemeyiz. Binanın kendisi tek başına bir kasa görevi görüyor.

“Kıyamet senaryosu sığınağı” denmesinin sebebi ise; olabilecek her felaketin önceden hesaplanıp, binanın direncini bu katastrofik olaylara karşı bilimsel olarak arttırmalarından kaynaklı.

Ayrıca kasada biriktirilen tohumlar, insanlığın geleceğini tehdit eden bir durumda tekrar kullanabilmek amacıyla saklanıyor.

Projenin Geçmişi

svalbard kuresel tohum deposu 2 - Kıyamet Sığınağı: Svalbard Küresel Tohum Deposu

Deponun ilk adımları 1984 yılında, Norveç’in bitki tohumları depolanarak atılmış. Tohumlar depolanmadan önce soğuk ortamda şoklanarak, terkedilmiş bir kömür madenine stoklanmış. Şubat 2008 tarihinde ise Norveç’teki iki doğal kaynakları koruma şirketi, Nordgen ismi altında birleşerek Svalbard Küresel Tohum Deposu açılmış.

İlk ayında 90.000 ve an itibariyle tam 400.000 tohum örneği gibi uçuk rakamlara ulaşmış. Bu da yaklaşık 12.000 yıllık tarım geçmişini temsil ediyor.

Depo, bulunduğu dağın 120 metre içerisine kadar uzanıyor ve aynı zamanda güvenlik önemleri çok sıkı durumda. Giriş izini bulunan kişi sayısı dünya popülasyonunun %99.9‘una denk geliyor. Bu özelliği ile tarihteki en ilginç erişim izinlerinden birine sahip. Güvenlik açısından bir diğer ilgi çekimi tarafı ise; deponun yönetimini yapan The Nordic Genetic Resource Center, çalışanlarından hiçbirini kalıcı görevli olarak bulundurmuyor.

Deponun Görevi

Svalbard Küresel Tohum Deposu en temel şekilde, dünyadaki bir çok gen bankasının tek kaynakta toplanan “yedek deposu” diyebiliriz. Bu gen bankalarındaki çeşitliliğin azalması tehlikesine karşı, tüm örnekler Svalbard’daki depoda toplanıyor.

Depo ile birlikte meşhur olan “Kıyamet Günü Sığınağı” aslında kullanışlılığı bakımından çok yerinde bir kavram. Savaşlara, doğal afetlere, ekipman arızalarına, kazalara karşı üst düzey önlemler alınmış.

Youtube’da çok sevdiğim kanallardan Veritasium burada çok başarılı bir video hazırlamıştı. Mutlaka izlemenizi tavsiye ederim;

Dünyanın dört bir yanından sığınağa erişmek isteyen bilimadamları, araştırmacılar ve şirketler için giriş izni çıkartabilmek gibi bir durum söz konusu değil. Sadece başvuru ile içeriden örnek talep edebiliyorlar. İçeridekilere ulaşmak için tek yol şu an için bu.

Svalbard Küresel Tohum Deposu iç düzen bakımından bankaların işleyişi ile birebir örtüşüyor. Nasıl bankada bir kasa kiralayabiliyorsanız, bu sığınakta da gönderdiğiniz tohumlarınızı saklayabileceğiniz bölümler var. Deponun (bankanın) işletmesini ise Norveç hükümeti üstleniyor. Fakat şirketler ve hükümet arasında imzalanan anlaşmaya göre, hükümet hiç bir koşul altında depoda saklanan tohumlar üzerinde hak iddia edemiyor. Gönderici haricinde kimse ürünlere erişemiyor.

En Büyük Risk: Küresel Isınma

svalbard kuresel tohum deposu 3 - Kıyamet Sığınağı: Svalbard Küresel Tohum Deposu

2015 yılındaki bir olay, akıllara deponun gerçekten “tüm” doğal afetlere karşı direnci varmı sorularını getirdi. Svalbard Küresel Tohum Deposu kalıcı buz kütlesinin içinde yer alıyor olması onu ne kadar güvenli gösteriyor olsa da, küresel ısınma bu bölgede yağmura sebep olabiliyor. Bu yüzden kalıcı buz kütleleri erimeye ve sığınağın sağlamlığını tehdit ediyor. Ancak işletmecilerin söylediklerine göre herhangi bir su sızıntısı söz konusu değil.

Sürekli Gelişim

svalbard kuresel tohum deposu 1 - Kıyamet Sığınağı: Svalbard Küresel Tohum Deposu

2015 yılında Küresel Isınma tehtidinin düşündürücü boyutlara erişmiş olması ülkeyi daha güçlü yatırımlar yapmaya itmiş. 2018’in Şubat ayında Norveç, sığınağın gelişim çalışmalrı için tam olarak 14 milyon dolarlık bütçe ayırıldığını açıkladı. Gelişmelerden en önemlisi ise, tünellerdeki sıcaklığın emilimini sürekli olarak sağlayacak soğutma üniteleri ve kesintisiz elektrik sağlayacak ekipmanların barındırılacağı beton servis binasının inşası olarak gösteriliyor.

CEVAP YAZ

Yorumunuzu yazın
İsminizi buraya girin